Η μνήμη του είναι ήδη αιωνία

06 Μάρ 2017

Ομιλία Προέδρου του Δημοκρατικού Συναγερμού κ. Αβέρωφ Νεοφύτου για το Μνημόσυνο του Υπαρχηγού της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου

Κυριακή, 5 Μαρτίου 2017, Ι.Ν. Τιμίου Σταυρού, Πάνω Πολεμίδια, 8.30 πμ

Κυρίες και Κύριοι,

Όσο περνούν τα χρόνια γίνεται όλο και πιο δύσκολο να καλείσαι να μιλάς για ήρωες. Να περιγράφεις τη θυσία τους. Να χωρέσεις σε λέξεις το μεγαλείο της ψυχής τους.

Στις μέρες μας μάλιστα, είναι σχεδόν αδύνατον. Γιατί ό,τι και να πεις για ανθρώπους που αψήφησαν το θάνατο, που δεν λογάριασαν την ίδια τους τη ζωή για να γίνουν αθάνατοι, θα ναι πάντα πολύ λίγο.

Από την άλλη όμως, σήμερα που αισθανόμαστε τις εθνικές προκλήσεις πολλές φορές να μας πνίγουν ασφυκτικά, γίνεται ακόμη πιο επιτακτικό να τιμάμε και να μιλάμε για τους ήρωες και τους μάρτυρές μας.

Έχουμε ανάγκη της νοερής παρουσίας τους. Της συναίσθησης εθνικής ευθύνης που τους διέκρινε. Της έμπρακτης επιθυμίας τους να θέτουν την πατρίδα πάνω από οτιδήποτε άλλο. Ακόμη και από την ίδια τους τη ζωή.

Έχει το θλιβερό προνόμιο να έχει πολλούς ήρωες η μικρή μας πατρίδα. Ανθρώπους της καθημερινότητας που μέσα από το ενσυνείδητο βρασμό του οδυνηρού τους θανάτου, υψώθηκαν περίλαμπροι διαλαλητές της ελευθερίας.

Ο Γρηγόρης Αυξεντίου δεν είναι απλά ένας από αυτούς. Είναι ίσως το τρανότερο παράδειγμα όλων αυτών. Είναι ο ήρωας που με τον βίο του, την οξυδέρκεια του, αλλά κυρίως την ηρωική αντίσταση και τη θυσία του, φέρνει την καταξίωση του Κυπριακού Ελληνισμού μέσα στην ιστορική του πορεία. Παράδειγμα πίστης και της αφοσίωσης στην πατρίδα.

Ο Γρηγόρης σφράγισε με την θυσία του τη σύγχρονη ιστορία αλλά και την πολιτική ζωή της ιδιαίτερης μας πατρίδας.

«Το ποιός είσαι, φαίνεται από το τι κάνεις» λέει η λαϊκή θυμοσοφία. Ο Αυξεντίου, ονειρεύτηκε και πόθησε όσο τίποτε άλλο την λευτεριά. Και έπειτα τόλμησε να την διεκδικήσει, με τον δικό του παράλογο και παράτολμο τρόπο. Δεν έμεινε στα λόγια. Ούτε και επέλεξε να περιοριστεί στην κριτική και τις θεωρίες.

Ο Γρηγόρης Αυξεντίου, ο Ρήγας, ο Μάστρος, απάντησε στις δικές του επιδιώξεις με έργα που έμειναν ανεξίτηλα χαραγμένα στις μνήμες όλων μας. Έγινε σημείο αναφοράς κάθε απελευθερωτικού αγώνα σε όλη την οικουμένη.

Μίλησε πρώτα με την ψυχή του και μετά με το τουφέκι του στο πεδίο της μάχης. Και πέτυχε να βγει νικητής στην μεγάλη μάχη. Αυτή της αιώνιας αναγνώρισης. Αυτή της αέναης ευγνωμοσύνης του έθνους για το οποίο θυσιάστηκε.

Ελληνίδες Έλληνες,

Το παλικάρι από την Λύση στα 29 του χρόνια με οδηγό όσα έμαθε και όσα διδάχθηκε στη σύντομη ζωή του, συνειδητά επέλεξε να μείνει στο κρησφύγετο του στις 3 του Μάρτη του 57. Δεν ήταν απόφαση ήττας. Δεν ήταν επιλογή παράδοσης ή υποχώρησης. Ήταν επιλογή θυσίας και έμπρακτης απόδειξης του πόσο ποθούσε να ζήσει σε ένα τόπο ελεύθερο. Σε μια πατρίδα την οποία δεν θα διαφέντευαν κατακτητές, αλλά ελεύθεροι και περήφανοι έλληνες. Απόγονοι των ένδοξων προγόνων μας.

Ο αθάνατος Γρηγόρης Αυξεντίου πρόλαβε να φορέσει το μπαρουτοκαπνισμένο και ένδοξο χακί του Έλληνα αξιωματικού και να υπηρετήσει σαν έφεδρος Αξιωματικός στα ελληνό-βουλγαρικά σύνορα από το 1949 μέχρι και το 1952.

Όταν άρχισε η προετοιμασία του Αγώνα του 55-59 έτρεξε από τους πρώτους, πρώτος.  Και όρκισε τόσους άλλους, όσους ίσως κανένας άλλος.

Ο Γρηγόρης γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου του 1928 στη Λύση με γονείς τον Πιερή και την Αντωνία Αυξεντίου. Η οικογένεια συμπληρωνόταν από την μικρότερη αδελφή Χρυστάλλα.

Πήγε δημοτικό στο χωριό του, και μετά στο Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου. Ακολούθησε αυτό που ό ίδιος καθόρισε σαν στόχο ζωής.  Την φοίτηση του στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Κατετάγη στον Ελληνικό στρατό και πέρασε από τη  Σχολή  Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού. Παράλληλα μελετούσε  φιλολογία για να μπει στην Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών. Απολύθηκε από το Στρατό ως Έφεδρος  Ανθυπολοχαγός  Πεζικού, και μετά την ολιγόμηνη υπηρεσία του στα ελληνό-βουλγαρικά σύνορα επέστρεψε στην  γη που τον γέννησε. Εργάστηκε μαζί με τον πατέρα του και αρραβωνιάστηκε.

Τον Γενάρη του 55, ο Γρηγόρης Αυξεντίου μυήθηκε στον αγώνα από τον ίδιο τον Αρχηγό Διγενή. Αντί του καθιερωμένου όρκου, ο Διγενής κατ’ εξαίρεση δέχτηκε το λόγο της στρατιωτικής του τιμής.

Και αμέσως ο Γρηγόρης άρχισε τη στρατολόγηση ανδρών στις τάξεις της ΕΟΚΑ. Ήταν ο πρώτος τομεάρχης της ΕΟΚΑ στην περιοχή Αμμοχώστου, και την 1η του Απρίλη του 55 ηγήθηκε των επιθέσεων εναντίον αγγλικών στόχων στον τομέα του. Ως υπαρχηγός της ΕΟΚΑ, ο Γρηγόρης Αυξεντίου, ήταν υπόδειγμα Έλληνα πολεμιστή και παράδειγμα προς μίμηση. Αγωνίζεται τον αγώνα τον καλό, συμμετέχοντας σε ριψοκίνδυνες στρατιωτικές επιχειρήσεις και ζώντας μεγάλες και σκληρές στερήσεις.

Σύντομα επικηρύχθηκε από τους Άγγλους. Μετά την επικήρυξή του, κατέφυγε στην οροσειρά του Πενταδακτύλου. Από εκεί, κλήθηκε από τον Διγενή στο αρχηγείο της ΕΟΚΑ στην περιοχή των Σπηλιών. Στις 11 Δεκεμβρίου του 55 επέδειξε τις εξαίρετες ηγετικές και στρατιωτικές ικανότητες του στην ιστορική μάχη των Σπηλιών, παρασύροντας δύο φάλαγγες Άγγλων στρατιωτών και οδηγώντας τες, σε μεταξύ τους σύγκρουση.

Ο αρχηγός Διγενής αξιοποίησε τον φλογερό Υπαρχηγό στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Μαζί με τον τομέα Πιτσιλιάς, του ανέθεσε και τα χωριά της Ορεινής – Μαχαιρά στα οποία τον Ιούλιο του 56, προστέθηκαν και τα κρασοχώρια της Λεμεσού.

Φοβούμενος μόνο την προδοσία, για το καλό του αγώνα και όχι το δικό του, άλλαζε συνεχώς ψευδώνυμα. Ζήδρος, Αίας, Άρης, Ρήγας, Ζώτος και Ανταίος. Όποιο και εάν επέλεγε είχε γίνει το φόβητρο των Άγγλων.

Στους συνομιλητές του εμφυσούσε πηγαίο θάρρος και στους συναγωνιστές του περηφάνια. Εμψύχωνε και αιφνιδίαζε με τις αστραπιαίες και ευφάνταστες πολεμικές ενέργειες του.

Ελληνίδες, Έλληνες,

Σε κάθε ιστορική περίοδο υπάρχει πάντα ένα ιστορικό γεγονός ή μια προσωπικότητα που την καθορίζει. Ένας αυθεντικός ιστορικός δεσμός. Ένας πόλος που ωθεί το ρου της Ιστορίας προς μια κατεύθυνση, την οποία και ακολουθούμε όλοι οι μεταγενέστεροι.

Χωρίς καμία αμφιβολία, ο Γρηγόρης Αυξεντίου υπήρξε αυτή η υπέρλαμπρη προσωπικότητα του απελευθερωτικού μας Αγώνα.

Και ήταν η 3η Μαρτίου του 57 η μέρα εκείνη που έμελλε να λάβει τέλος η επίγεια ηρωική δράση του Ζήδρου και η αφετηρία καθοδήγησης του ελληνικού κυπριακού λαού στη οδό της ελευθερίας. Ήταν οι στιγμές που οι Άγγλοι περικύκλωσαν το κρησφύγετο του κοντά στο Μαχαιρά. Η μάχη κράτησε για ώρες.

Στην ομάδα του υπαρχηγού ήταν οι Ανδρέας Στυλιανού, ο Αυγουστής Ευσταθίου, ο Αντώνης Παπαδόπουλος και ο Φειδίας Συμεωνίδης, τους οποίους, διέταξε να βγουν από το κρησφύγετο.

Στο κρησφύγετο επέστρεψε ο συμπολεμιστής του, Αυγουστής Ευσταθίου, τον οποίο οι Άγγλοι υποχρέωσαν να μπει και να διακριβώσει εάν ο Αυξεντίου ήταν ζωντανός μετά τη ρίψη χειροβομβίδας. Ο Αυγουστής παρέμεινε δίπλα στον Μάστρο και όταν οι Άγγλοι αντελήφθησαν ότι η προσπάθειά των αγωνιστών ήταν να κρατήσουν τη μάχη μέχρι να νυχτώσει ώστε επωφελούμενοι από το σκοτάδι να διαφύγουν, περιέλουσαν το κρησφύγετο με βενζίνη και το πυρπόλησαν.

Ο Αυγουστής Ευσταθίου διασώθηκε με βαριά εγκαύματα. Το σώμα του Σταυραετού του Μαχαιρά έγινε στάχτη. Η ψυχή του όμως φτερούγισε στην αιωνιότητα. Ήταν, είναι και θα είναι πάντα μαζί μας για να μας φωτίζει και να μας καθοδηγεί.

Ελληνίδες και Έλληνες,

Σε ένα χρονικό σημείο που οι αποφάσεις που εμείς λαμβάνουμε, γίνεται προφανές ότι θα οριοθετήσουν και θα καθορίσουν για πάντα το μέλλον της πατρίδας μας, ο Γρηγόρης Αυξεντίου είναι το σύμβολο στο οποίο πρέπει να ανατρέχουμε.

Γιατί είμαστε λαός που αγαπά με πάθος τα ιδανικά και τις αξίες του. Ένας λαός που αγωνίζεται σήμερα για να να πετύχει πολυπόθητη ελευθερία μέσα από μια σωστή και έντιμη λύση. Να δημιουργήσουμε μια νέα προοπτική πραγματικής ειρήνης και ανάπτυξης για τον τόπο μας, στη βάση διεθνών και ευρωπαϊκών αρχών.

Για να μπορέσουμε επιτέλους ολόκληρος ο λαός να απολαύσουμε τα αγαθά της αρμονικής συμβίωσης και συνεργασίας, μέσα στην ασφάλεια που μας παρέχει η Ευρώπη.

Η πρόσφατη «Διάσκεψη για την Κύπρο» στη Γενεύη ήταν ένα πολύ σημαντικό και ιστορικό βήμα προς το στόχο μας. Για πρώτη φορά η Τουρκία ενεπλάκη σε μια πρώτη συζήτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία για τα ζωτικά θέματα της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Η συζήτηση στη Διάσκεψη αποτέλεσε ένα αποφασιστικό βήμα για περαιτέρω συζητήσεις και διαπραγματεύσεις στο κεφάλαιο αυτό.

Φίλες και Φίλοι,

Θέλω να είμαι πολύ ξεκάθαρος στο εξής: H ιστορική μνήμη δεν είναι εμπόδιο στην λύση του Κυπριακού. Αντιθέτως μια βιώσιμη λύση του Κυπριακού μπορεί μόνο να στηριχθεί στον αλληλοσεβασμό. Και για να σεβαστούμε τους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας, είναι προϋπόθεση να σεβόμαστε πρώτα απ’ όλα τους εαυτούς μας. Την ιστορία μας, τους ήρωες μας.

Φτάνει ο σεβασμός στην ιστορία μας, να αποτελεί γνήσια πηγαία και αληθινή ανάγκη και όχι μικροπολιτική σκοπιμότητα. Και είναι γι’ αυτό που εμείς πιστεύουμε ότι δεν είναι δουλειά της βουλής να καθορίζει τις σχολικές ιστορικές αναφορές. Δουλειά μας εμάς είναι να διατηρούμε ζωντανή την ιστορία μας καθημερινά, όπως κάνουμε και εδώ σήμερα, όπως δεν σταματήσαμε να κάνουμε ποτέ.

Το να χρησιμοποιείται από την άλλη πλευρά  η απλή ενημερωτική αναφορά σε αυτό το ιστορικό γεγονός ως δικαιολογία, είτε για να δημιουργηθεί αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις, είτε για να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για την παραμονή του αναχρονιστικού συστήματος των εγγυήσεων του 1960, όχι μόνο αποτελεί απαράδεκτη αντίδραση, αλλά δίνει την εντύπωση ότι κάποιοι επιχειρούν να βρούνε τρόπο διαφυγής από τις διαπραγματεύσεις.

Θέλω να πιστεύω ότι εάν η κοινή θέληση να φτάσουμε σε μια Λύση υπάρχει και παραμένει αναλλοίωτη, όπως ο ίδιος ο κ. Ακκιντζί ισχυρίζεται, τότε δεν θα τη θέτουμε σε κίνδυνο με φτηνές δικαιολογίες που δεν περιέχουν, ούτε βάση, αλλά ούτε και ουσιαστικό περιεχόμενο.

Αγαπητοί μου,

Σήμερα, την ημέρα αυτή που η ιστορική μνήμη και η συναίσθηση του Εθνικού καθήκοντος αναγεννιούνται και αναβαπτίζονται, οφείλουμε όλοι μας να αντιληφθούμε τις ευθύνες μας απέναντι στην ιστορία.

Ο Γρηγόρης Αυξεντίου ουδέποτε μετέθεσε τις δικές του ευθύνες αλλού. Ουδέποτε έκανε πίσω μπροστά στην Εθνική πρόκληση. Και όταν χρειάστηκε, υπέστησαν και τον θάνατο, προκειμένου να είναι συνεπής απέναντι στην Εθνική ευθύνη που πρέπει να διακρίνει τον καθένα μας.

Έδειξαν σ’ εμάς τους μεταγενέστερους, το πόσο βαρύ πρέπει να νοιώθουμε το χρέος και την ευθύνη απέναντι στην πατρίδα μας. Και το πόσο πρέπει να παραμερίζουμε τους εγωισμούς και τις μικρότητες, για να μπορούμε να εκτελούμε το πραγματικό καθήκον μας.

Διότι η εθνική ευθύνη δεν πρέπει να μας χαρακτηρίζει μόνο σε περιόδους όπου καλούμαστε στα όπλα. Η ευθύνη απέναντι στην πατρίδα και το έθνος, είναι ακόμα πιο επιβεβλημένη σε ειρηνικές περιόδους. Ιδιαίτερα δε, όταν η ειρήνη που βιώνουμε σήμερα είναι επίπλαστη και μπορεί ανά πάσα στιγμή να μεταβληθεί.

Και σήμερα που μέσα από τον διάλογο αγωνιζόμαστε να πετύχουμε την πραγματική απαλλαγή του τόπου μας από ξένα στρατεύματα και τις εγγυήσεις του 1960, σήμερα που αγωνιζόμαστε να πετύχουμε την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου σε ολόκληρη την επικράτεια της πατρίδας μας, η εθνική ευθύνη πρέπει να μεταφράζεται πρώτα και κύρια σε ενότητα και ομοψυχία.

Τώρα είναι η ώρα που οφείλουμε όλοι να στηρίξουμε την μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, για να συνεχίσουν οι διαπραγματεύσεις και να βρεθεί επιτέλους λύση στο κυπριακό πρόβλημα.

Δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι για το αποτέλεσμα. Οι προθέσεις της Τουρκίας δεν έχουν ακόμη αποκαλυφθεί. Μπορούμε όμως να είμαστε απόλυτα βέβαιοι για τη δική μας θέληση και αποφασιστικότητα. Ότι θα κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να φτάσουμε στην ευλογημένη ώρα της απελευθέρωσης του τόπου μας.

Γιατί είμαι σίγουρος, ότι ο Γρηγόρης απ’ εκεί που βρίσκεται δεν ησυχάζει βλέποντας την Τουρκία να κατέχει και να προσπαθεί να εδραιωθεί στην μισή μας πατρίδα.

Η μνήμη του είναι ήδη αιωνία...